Biezenmortel

ZZTNG

Ze zijn toch niet gek!? Openheid en steun voor psychische problemen onder migranten

‘Ze Zijn Toch Niet Gek!?’ is een cultuur sensitieve en community based aanpak gericht op het bespreekbaar maken van het taboe op (ernstige) psychische problemen én het opsporen en ondersteunen van familieleden van mensen met (ernstige) psychische problemen binnen de verschillende migrantengemeenschappen. 

Mijn zwager denkt dat iedereen hem in de gaten houdt. Overal zijn camera’s, zegt hij. Zelfs Sozawe houdt hem in de gaten. Hij doet de gordijnen dicht. Zijn vrouw en kinderen weten niet wat ze moeten doen. Hij blijft in donkere kamer. Hij gooit eten in de prullenbak en zegt dat het bedorven is. Nu doet zijn vrouw te weinig eten op zijn bord. Anders gooit hij alles weg. Jaren was het zo. Nu hoor ik dat hij medicijnen gebruikt. Zijn vrouw slaapt slecht en neemt slaappillen om te kunnen slapen. Weinig mensen in de buurt weten wat er aan de hand is…

Psychiatrische aandoeningen

Bovenstaande problematiek komt veel voor binnen migrantengemeenschappen. Er zijn aanwijzingen dat de aanwezigheid van psychiatrische aandoeningen, en specifiek van psychosespectrumstoornissen, in migrantengroepen verhoogd is. Maar niet alleen komt het vaker voor, mogelijk zijn de psychiatrische symptomen bij migranten ook ernstiger. Dit kan onder andere komen doordat migrantengroepen in een later (ernstiger) ziektestadium een beroep doen op zorg.

Taboe

Naast het niet de weg weten naar de hulp, speelt het taboe op psychische problemen binnen deze gemeenschappen ook een rol. Het taboe op psychische problemen is groot en er is sprake van schaamte en onmacht. Bovendien zijn cultureel/religieuze verklaringsmodellen van invloed op hoe er naar de problemen wordt gekeken en welke hulp(verlening) er wordt geaccepteerd.

Overbelasting

Dit taboe op psychische problemen speelt ook bij familieleden een grote rol. Overbelasting bij familieleden komt dan ook regelmatig voor. Onderzoek van CBS (2014) toonde aan dat familieleden (mantelzorgers) van mensen met psychische problemen meer overbelasting ervaren dan mantelzorgers in het algemeen, namelijk 34% versus 19%. Ook hebben de overbelaste familieleden een groot risico om zelf psychische problemen te ontwikkelen. Is een familielid overbelast dan is hij ook niet goed in staat om zijn dierbare met psychische problemen te helpen.

Hoe deze cijfers zijn bij mantelzorgers met een migratieachtergrond is niet bekend, maar in de praktijk zien wij veel schrijnende situaties en is de nood hoog.

Aanpak ‘Ze Zijn Toch Niet Gek!?

Daarom voert Indigo Preventie, samen met Dona Daria, Ypsilon en sinds kort de Mantelfoon, de aanpak van ‘Ze Zijn Toch Niet Gek!?’ uit. Kern van de methode zijn sleutelpersonen, onze ambassadeurs. Dit zijn personen die binnen migrantengemeenschappen actief zijn als vrijwilliger, met een breed netwerk, een vertrouwenspositie en geraadpleegd worden bij problemen.

We scholen deze ambassadeurs in het bespreekbaar maken van psychiatrische problematiek, met daarbij zowel oog voor medisch als cultureel/religieuze verklaringsmodellen rondom psychiatrische problemen én in het opsporen van GGZ-mantelzorgers. 

De geschoolde ambassadeurs gaan, in de vorm van voorlichtingen, het gesprek aan over ernstige psychische problemen en sporen familieleden van personen met psychiatrische problemen op. De opgespoorde familieleden en de GGZ-mantelzorgers, worden aansluitend ondersteund door Indigo Preventie, samen met een ervaringsdeskundige van Ypsilon en de Mantelfoon. De ondersteuning kan individueel of groepsgewijs, afhankelijk van de behoeften van de mantelzorger. 

We voeren deze aanpak dit jaar voor de vijfde keer uit. In juni hebben vier nieuwe ambassadeurs de scholing afgerond. Wij zijn trots en blij dat zij samen met ons het taboe aan willen pakken en familieleden willen helpen. 

Nieuw dit jaar is het onderzoek dat Healthy’R uitvoert naar het effect van de methodiek van ‘Ze Zijn Toch Niet Gek!?’.De resultaten hiervan volgen op een later moment.

Meer weten? Neem contact op met Maria Smedts via m.smedts@indigorijnmond.nl